Ο Κανονισμός για το Ηλεκτρονικό Εμπόριο:

Σύμφωνα με τον Κανονισμό θεσπίζεται για κάθε κράτος-μέλος μία τουλάχιστον Αρμόδια Αρχή καθώς και το “Ενιαίο Γραφείο Σύνδεσης”, των οποίων στόχος είναι ο έλεγχος και η επιτήρηση εμπορικών ιστοσελίδων, εφαρμογών κ.λπ. για σχετικές παραβιάσεις ιδίως σχετικές με τη νομοθεσία για την προστασία των καταναλωτών στο διαδίκτυο καθώς και η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ τους.

Έρευνα και Επιβολή Προστίμων σε Εφαρμογές και Πλατφόρμες:

Πιο συγκεκριμένα, οι αρμοδιότητες των Αρμόδιων Αρχών χωρίζονται σε εξουσίες έρευνας και εξουσίες επιβολής. Στις εξουσίες έρευνας η Αρμόδια Αρχή μπορεί:

• Να έχει πρόσβαση σε οποιαδήποτε έγγραφα ή δεδομένα που μπορεί να σχετίζονται με τη παραβίαση είτε αυτά βρίσκονται σε δημόσια αρχή είτε σε οργανισμό είτε σε ιδιώτη. Τα δεδομένα αυτά μπορεί να είναι από φορολογικές δηλώσεις μέχρι χρηματοοικονομικές ροές και τραπεζικές καταθέσεις.
• Να κάνει επιτόπιους ελέγχους.
• Να αγοράζει προϊόντα ακόμα και με καλυμμένη ταυτότητα ώστε να εντοπίζουν παραβάσεις.

Στις εξουσίες επιβολής εντάσσονται ενδεικτικά:

• Η εξουσία θέσπισης προσωρινών μέτρων για αποφυγή κινδύνου σοβαρής βλάβης σε βάρους συμφερόντων των καταναλωτών.
• Να επιδιώκουν δεσμεύσεις από τον έμπορο με σκοπό την παύση της παράβασης.
• Να αφαιρούν περιεχόμενο ή να περιορίζουν την πρόσβαση σε ιστοσελίδα ή πλατφόρμα.
• Να επιβάλλουν πρόστιμα ή περιοδικές χρηματικές ποινές εφόσον υπάρχει κατάφαση παράβασης.

Οι Αρμόδιες Αρχές σύμφωνα με τον Κανονισμό λειτουργούν υπό καθεστώς αμοιβαίας συνδρομής είτε στο πλαίσιο της ανταλλαγής πληροφοριών, είτε της επιβολής προστίμων είτε συντονισμένων δράσεων ανάλογα με την έκταση της παράβασης.
Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι οι παραπάνω εξουσίες των αρμοδίων αρχών, μπορούν να ασκούνται σύμφωνα με το άρθρο 10 του Κανονισμού, και με δική τους ευθύνη, χωρίς τη συνδρομή ή την προηγούμενη άδεια άλλων Δημοσίων Αρχών ή του δικαστηρίου. Παρόλο που υπάρχει η πρόβλεψη ότι κατά την άσκηση των εξουσιών αυτών θα πρέπει να τηρείται η αρχή της Αναλογικότητας και οι εγγυήσεις του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι αμφίβολο κατά πόσον αυτό επαρκεί δεδομένης της μεγάλης συγκέντρωσης εξουσιών.

Ποιοι Κινδυνεύουν από το Νέο Κανονισμό:

Δεδομένου ότι ο σκοπός του Κανονισμού είναι η προστασία από παραβάσεις της Ενωσιακής Νομοθεσίας αναφορικά με τα συλλογικά συμφέροντα των Καταναλωτών, υποψήφιοι για ελέγχους και κυρώσεις είναι όσοι παραβιάζουν π.χ. τη νομοθεσία περί αθέμιτου ανταγωνισμού, διαφήμισης, διατάξεις του δικαίου των καταναλωτών κ.λπ.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων παραβάσεων είναι:

• Η συστηματική πώληση προϊόντων με χαρακτηριστικά άλλα από αυτά που περιγράφονται στο ηλεκτρονικό κατάστημα.
• Η μη αναγραφή ή λανθασμένη αναγραφή των στοιχείων επικοινωνίας του εμπόρου
• Η μη συμμόρφωση με τις διατάξεις για την υπαναχώρηση από αγορά ή επιστροφή ελαττωματικού προϊόντος
• Η παραπλανητική διαφήμιση (π.χ. εγγραφή για δωρεάν κουπόνια σουπερμάρκετ το οποίο καταλήγει σε συνδρομητική υπηρεσία.
• Οι προωθητικές ενέργειες οι οποίες καταλήγουν σε εξαπάτηση του κοινού ως προς την πραγματική ύπαρξη προσφοράς (π.χ. το κλασικό παράδειγμα όπου επιχείρηση βγάζει σε προσφορά προϊόν με μεγάλη έκπτωση έως εξαντλήσεων των αποθεμάτων. Τα αποθέματα είναι εξαιρετικά λίγα έως ανύπαρκτα ώστε όταν ο καταναλωτής φθάνει στο κατάστημα για να αγοράσει την προσφορά πείθεται σε αγορά άλλου προϊόντος το οποίο έχει μεγαλύτερο κέρδος για την επιχείρηση).

Το πρόβλημα:

Τα μέτρα αυτά δεν καταργούν και δεν περιορίζουν άλλου είδους κυρώσεις όπως διοικητικές ή ποινικές. Αυτό που τα διακρίνει σε σχέση με τα άλλα μέτρα είναι η ταχύτητα με την οποία μπορούν να εφαρμοστούν καθώς και η ενδεχόμενη αυστηρότητά τους. Δηλαδή προσθέτουν ακόμα ένα στρώμα κυρώσεων το οποίο είναι καταφανώς πιο ευέλικτο από τα υπόλοιπα και χωρίς την ευκαιρία οικειοθελούς γνωστοποίησης της παραβίασης (public disclosure) με σκοπό την μείωση της κύρωσης όπως γίνεται πλέον για τις παραβάσεις περί αθέμιτου ανταγωνισμού.
Αν και σε ορισμένες περιπτώσει καταφανούς εξαπάτησης του κοινού (ειδικά μέσω διαδικτύου) ο παρών Κανονισμός έρχεται να δώσει γρήγορη λύση του προβλήματος, το εύρος των αρμοδιοτήτων και των εξουσιών που παρέχεται στις Αρμόδιες Αρχές, φέρνει ξανά στην επιφάνεια την προβληματική για τις Ανεξάρτητες Αρχές και τη σταδιακή αποκόλληση από το κλασικό φιλελεύθερο μοντέλο αντεγκληματικής πολιτικής.

• ο Νόμος για την Προστασία του Καταναλωτή (ν. 2251/1994)
• η Οδηγία για το Ηλεκτρονικό Εμπόριο (ενσωματώθηκε με το π.δ. 131/2003)
• οι Διατάξεις περί Αθέμιτου Ανταγωνισμού (ν. 146/1914).

Κατ’ αρχάς, μη γελιέστε νομίζοντας ότι επειδή οι ημερομηνίες έκδοσης των νόμων είναι αρκετά παλιές, πάει να πει πως δεν ρυθμίζουν τη διαδικτυακή διαφήμιση. Γιατί, αφενός οι διατάξεις είναι γενικές οπότε μπορούν να ρυθμίζουν κατ’ αρχήν κάθε μορφή διαφήμισης, και αφετέρου αρκετές διατάξεις έχουν τροποποιηθεί ώστε να εναρμονίζονται όσο το δυνατό με τις τεχνολογικές εξελίξεις. Ορίστε, λοιπόν, μερικά πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε ώστε να μην πέσετε θύμα της ίδιας σας της διαφήμισης:

Διαφήμιση, δεν είναι μόνο η “διαφήμιση”…

Διαφήμιση είναι κατά το νόμο οποιαδήποτε ανακοίνωσε που γίνεται στα πλαίσια της επαγγελματικής – εμπορικής δραστηριότητας με στόχο την προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών (αρ. 9 ν.2251/1994).
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι “ανακοίνωση” αποτελούν φυσικά τα “banners” στα διάφορες ιστοσελίδες, οι ανταλλαγές συνδέσμων, και οι πληρωμένες διαφημίσεις στο Facebook. Διαφημίσεις όμως είναι και οι καμπάνιες Google Adwords, τα videos μέσα από τα οποία η επιχείρηση προωθεί το προϊόντα της, ενώ μπορεί να είναι ακόμα και οι αναρτήσεις στα διάφορα κοινωνικά δίκτυα όπως το Facebook, το Twitter και το Google Plus. Έτσι, μία ανάρτηση στο Facebook η οποία στόχο έχει να προωθήσει ένα προϊόν, μια υπηρεσία, μια προσφορά της επιχείρησης, ή ένα προωθητικό διαγωνισμό θεωρείται κανονικά και με το νόμο (κυριολεκτικά) διαφήμιση. Το ίδιο φυσικά ισχύει για τα e-mails και τα sms!

Blog με υπογραφή..!

Ακόμα μια διαδεδομένη και πολύ πετυχημένη τακτική marketing είναι η επιχείρηση να διαθέτει το δικό της ιστολόγιο (blog). Φυσικά και αυτό είναι κατ’ αρχήν έκφανση της ελευθερίας της έκφρασης και έχετε κάθε δικαίωμα να διατηρείτε ένα ιστολόγιο στο οποίο μπορείτε να γράφετε για τα προϊόντα σας και τις υπηρεσίες σας.
Προσοχή όμως! Ο νόμος απαγορεύει την γκρίζα διαφήμιση ως μορφή παραπλανητικής διαφήμισης. Έτσι, η συγκαλυμμένη διαφήμιση απαγορεύεται από το νόμο ρητά (αρ. 2 περ. α’ π.δ.131/2003). Αυτό σημαίνει στην πράξη ότι αν διατηρείτε ένα ιστολόγιο με σκοπό να προωθείτε τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες σας, το ιστολόγιο αυτό θα πρέπει να φαίνεται καθαρά ότι το κατέχει και το διατηρεί μια συγκεκριμένη επιχείρηση. Σε αντίθετη περίπτωση, αν δηλαδή, το ιστολόγιο παρουσιάζεται ως ανεξάρτητη αντικειμενική πηγή πληροφόρησης-ενημέρωσης, τότε αυτό θεωρείται κατά το νόμο γκρίζα διαφήμιση και άρα παράνομη!

Δίκαιοι Διαγωνισμοί

Εφόσον έχετε αποφασίσει να διεξάγετε κάποιο ηλεκτρονικό διαφημιστικό διαγωνισμό (για παράδειγμα μέσω Facebook), τότε εκτός από τις πιασάρικες φωτογραφίες και τις κοινοποιήσεις πρέπει να προσέξετε και τους όρους χρήσης. Ο νόμος ορίζει ότι οι διαφημιστικοί διαγωνισμοί πρέπει να είναι σαφώς αναγνωρίσιμοι, ενώ η πρόσβασης στους όρους συμμετοχής του διαγωνισμοί θα πρέπει να προσδιορίζονται σαφώς και επακριβώς. Δηλαδή, θα πρέπει οι όροι του διαγωνισμού σας να είναι εύκολα προσβάσιμοι ούτως ώστε κάθε συμμετέχων να μπορεί εύκολα να τους διαβάσει. Δεν είναι ανάγκη οι όροι αυτοί να είναι εξαιρετικά τυπικοί ή μακροσκελείς, αρκεί να είναι σαφείς και επακριβείς. Μπορείτε λοιπόν, στις αναρτήσεις του Facebook που αφορούν το διαγωνισμό σας, να έχετε παραπομπή σε κάποιο εξωτερικό σύνδεσμο ο οποίος περιέχει τους όρους, ώστε ο διαγωνισμός σας, εκτός από “πιασάρικος” να είναι και νόμιμος. Τέλος, ο διαγωνισμός δε θα πρέπει να αντίκειται στις διατάξεις περί αθέμιτου ανταγωνισμού (αρ. 1 ν. 146/1914).

Spam e-mail & Προσωπικά Δεδομένα

Η διαφήμιση μέσω e-mail στους πελάτες ή στους ενδιαφερόμενους μιας επιχείρησης είναι και αυτή εξαιρετικά πρόσφορη και διαδεδομένη. Ωστόσο η μη ζητηθείσα εμπορική επικοινωνία (κοινώς το spamming), θέλει μεγάλη προσοχή. Και αυτό για δύο λόγους. Πρώτον, επειδή τα spam e-mails τις περισσότερες φορές μπλοκάρονται και “μαυρίζονται” από τους παρόχους και δεύτερον επειδή θα πρέπει να η αποστολή τέτοιων e-mail θα πρέπει να είναι σύννομη. Και λέγοντας σύννομη εννοούμε ότι θα πρέπει να αναγνωρίζεται ότι πρόκειται για διαφημιστικό e-mail , να είναι σαφώς αναγνωρίσιμα τα πλήρη στοιχεία του αποστολέα (στοιχεία της επιχείρησης) και να υπάρχει για τον παραλήπτη η δυνατότητα απεγγραφής (opt – out). Εκτός όμως από αυτά θα πρέπει ο αποστολέας να τηρεί και να συμβουλεύεται τα μητρώα επιλογών στα οποία εγγράφονται όσοι δεν επιθυμούν να λαμβάνουν τέτοιου τύπου e-mail. Αντίστοιχα, πρέπει να τηρούνται και οι υπόλοιπες διατάξεις για τα προσωπικά δεδομένα (αρ. 6 ν. 131/2003).